وبلاگ
چگونه از ترک خوردن ظروف چوبی جلوگیری کنیم؟
ترک خوردن یکی از مشکلاتی است که ممکن است در طول زمان برای ظروف چوبی اتفاق بیفتد، اما در بسیاری از موارد می توان احتمال آن را با نگهداری صحیح کاهش داد. چوب ماده ای طبیعی است و در برابر تغییرات رطوبت و دما واکنش نشان می دهد. وقتی رطوبت چوب به سرعت تغییر کند، بخش های مختلف آن ممکن است با سرعت یکسان منقبض یا منبسط نشوند و همین موضوع زمینه ایجاد ترک یا تغییر شکل را فراهم کند.
البته هر ترک کوچکی به معنی بی کیفیت بودن ظرف نیست. نوع چوب، نحوه خشک شدن، ساختار محصول، ضخامت، نوع پرداخت و شرایط نگهداری همگی روی احتمال ترک خوردن تاثیر دارند. بنابراین برای افزایش عمر ظروف چوبی باید هم هنگام خرید محصول مناسب انتخاب کنید و هم روش استفاده و نگهداری درستی داشته باشید.
مهم ترین دلیل ترک خوردن ظروف چوبی چیست؟
مهم ترین عامل، تغییرات مداوم و شدید رطوبت چوب است. چوب در محیط مرطوب مقداری رطوبت جذب می کند و در محیط خشک آن را از دست می دهد. این تغییرات می توانند باعث تغییر ابعاد جزئی چوب شوند.
اگر این فرایند به شکل شدید یا مکرر اتفاق بیفتد، تنش داخلی در چوب افزایش پیدا می کند. در بعضی محصولات این تنش می تواند به صورت ترک، تاب برداشتن یا باز شدن بخش هایی از ساختار ظاهر شود.
خیساندن طولانی مدت ظرف
قرار دادن ظرف چوبی داخل سینک پر از آب یکی از عادت هایی است که بهتر است کنار گذاشته شود. چوب در این شرایط رطوبت زیادی جذب می کند و پس از خارج شدن از آب دوباره شروع به خشک شدن می کند.
تماس کوتاه با آب در زمان شستشوی معمول با خیساندن طولانی مدت تفاوت دارد. برای ظروف چوبی، شستشوی سریع و خشک کردن مناسب معمولا انتخاب بهتری است.
خشک شدن خیلی سریع
همان طور که رطوبت بیش از حد می تواند مشکل ایجاد کند، خشک شدن بسیار سریع نیز مناسب نیست. قرار دادن ظرف خیس روی شوفاژ، بخاری، کنار شعله، زیر حرارت مستقیم یا در معرض جریان شدید هوای گرم می تواند باعث شود بخش های مختلف چوب با سرعت متفاوتی خشک شوند.
این اختلاف سرعت خشک شدن ممکن است احتمال ترک خوردن یا تغییر شکل را افزایش دهد.
تغییرات دما چه تاثیری بر ظروف چوبی دارند؟
دمای محیط به تنهایی معمولا عامل اصلی ترک خوردن نیست، اما تغییرات شدید دما در کنار تغییر رطوبت می تواند به چوب فشار بیشتری وارد کند.
برای مثال، قرار دادن یک ظرف چوبی مرطوب در مجاورت حرارت شدید، یا انتقال مداوم آن بین محیط بسیار گرم و بسیار سرد، شرایط مناسبی برای نگهداری طولانی مدت ایجاد نمی کند.
بهتر است ظروف چوبی را در محیطی با دما و رطوبت نسبتا پایدار نگهداری کنید و از تماس مستقیم آنها با منابع حرارتی جلوگیری شود.
آیا نوع چوب در احتمال ترک خوردن تاثیر دارد؟
بله. گونه چوب، ساختار بافت، تراکم، جهت الیاف و نحوه آماده سازی آن می توانند روی رفتار محصول در برابر تغییرات رطوبت تاثیر داشته باشند.
با این حال، نمی توان فقط بر اساس نام چوب گفت یک ظرف هیچ وقت ترک نمی خورد. حتی یک چوب مناسب نیز اگر به شکل نامناسب خشک یا فرآوری شود یا در شرایط نگهداری نامناسب قرار بگیرد، ممکن است دچار ترک یا تغییر شکل شود.
خشک شدن اصولی چوب چرا اهمیت دارد؟
پیش از تبدیل چوب به یک محصول کاربردی، میزان رطوبت آن باید تا حد مناسبی کنترل شود. اگر چوب با شرایط نامناسب آماده شده باشد، ممکن است پس از ساخت و قرار گرفتن در محیط جدید، همچنان تغییرات ابعادی قابل توجهی داشته باشد.
به همین دلیل کیفیت فرآوری اولیه چوب یکی از عواملی است که در دوام محصولات چوبی اهمیت دارد و همیشه از روی ظاهر محصول قابل تشخیص نیست.
چگونه هنگام خرید، احتمال ترک خوردن را کاهش دهیم؟
اگر هدف شما خرید یک ظرف چوبی برای استفاده طولانی مدت است، چند نکته را هنگام انتخاب بررسی کنید.
سطح محصول را با دقت نگاه کنید
ترک های عمیق، شکاف های باز یا نقاطی که در آنها چوب جدا شده است، باید جدی گرفته شوند. وجود یک خط طبیعی در امتداد رگه چوب لزوما ترک نیست، بنابراین بهتر است وضعیت سطح را از نزدیک بررسی کنید.
به ضخامت و طراحی محصول توجه کنید
قسمت های بسیار نازک یا طراحی هایی که تنش زیادی در یک بخش ایجاد می کنند ممکن است نسبت به تغییرات محیطی حساس تر باشند. ضخامت مناسب باید با ابعاد و کاربرد محصول هماهنگ باشد.
درباره روش نگهداری سوال کنید
اگر فروشنده یا سازنده برای محصول دستورالعمل مشخصی درباره شستشو، خشک کردن و روغن کاری ارائه می کند، این اطلاعات را قبل از خرید دریافت کنید. محصولی که روش نگهداری آن را می دانید، معمولا انتخاب مناسب تری برای استفاده طولانی مدت است.
روغن کاری چگونه به نگهداری ظروف چوبی کمک می کند؟
برخی ظروف چوبی که برای تماس با مواد غذایی طراحی شده اند، برای حفظ شرایط مناسب سطح به روغن یا محصولات مخصوص نگهداری نیاز دارند. روغن کاری مناسب می تواند به حفظ وضعیت سطح چوب کمک کند و از خشک شدن بیش از حد سطح جلوگیری کند.
با این حال، روغن کاری راهی برای جلوگیری قطعی از ترک نیست و نباید جایگزین شستشوی صحیح و کنترل شرایط نگهداری شود.
همچنین هر روغنی برای هر محصولی مناسب نیست. برای ظروفی که با غذا تماس دارند، باید از محصولی استفاده شود که برای این کاربرد مناسب باشد و دستور سازنده نیز در نظر گرفته شود.
هر چند وقت یک بار باید ظرف چوبی را روغن کاری کرد؟
یک فاصله زمانی ثابت برای همه ظروف چوبی وجود ندارد. میزان استفاده، نوع چوب، نوع پرداخت، شرایط محیط و نوع محصول روی نیاز به روغن کاری تاثیر می گذارند.
به جای اینکه صرفا بر اساس تقویم روغن کاری کنید، وضعیت سطح را بررسی کنید. اگر سطح چوب خشک، کدر یا زبر شده و محصول برای روغن کاری طراحی شده است، ممکن است زمان رسیدگی مجدد فرا رسیده باشد.
بعد از شستن ظروف چوبی چه کار کنیم؟
نحوه خشک کردن بعد از شستشو یکی از مهم ترین بخش های نگهداری است.
- آب اضافی سطح را با یک پارچه تمیز بگیرید.
- ظرف را برای مدت طولانی خیس رها نکنید.
- آن را در معرض حرارت مستقیم قرار ندهید.
- اجازه دهید در محیط مناسب و با جریان طبیعی هوا خشک شود.
- ظرف خیس را بلافاصله داخل کابینت بسته قرار ندهید.
- از قرار دادن ظرف روی سطح بسیار داغ خودداری کنید.
چه کارهایی احتمال ترک خوردن را بیشتر می کند؟
| رفتار نادرست | چرا مشکل ساز است؟ | جایگزین بهتر |
|---|---|---|
| خیساندن طولانی | افزایش جذب رطوبت | شستشوی سریع دستی |
| خشک کردن روی بخاری | خشک شدن سریع و نامتوازن | خشک شدن طبیعی |
| قرار دادن کنار شعله | حرارت مستقیم به چوب آسیب می زند | دور نگه داشتن از منابع حرارتی |
| ماشین ظرفشویی | آب داغ، بخار و شوینده قوی | شستشوی دستی |
| بی توجهی به خشکی سطح | ممکن است سطح بیش از حد خشک شود | بررسی دوره ای و نگهداری مناسب |
| تغییر شدید شرایط محیطی | تغییر مداوم رطوبت چوب | نگهداری در محیط نسبتا پایدار |
اگر ظرف چوبی ترک خورد چه کنیم؟
واکنش مناسب به نوع ترک بستگی دارد. ترک بسیار سطحی با شکاف عمیق و باز تفاوت زیادی دارد.
اگر ترک کوچک و سطحی باشد، ابتدا باید علت احتمالی آن بررسی شود و شرایط نگهداری اصلاح شود. در بعضی محصولات، رسیدگی و پرداخت مجدد سطح می تواند بخشی از مشکل ظاهری را برطرف کند.
اما اگر ترک عمیق باشد، قطعه ای از چوب جدا شده باشد یا ترک در محل اتصال قطعات قرار گرفته باشد، استفاده از محصول برای تماس با مواد غذایی نیاز به احتیاط بیشتری دارد. در چنین شرایطی بهتر است وضعیت محصول توسط سازنده یا فرد متخصص بررسی شود.
آیا ترک های طبیعی در محصولات دست ساز طبیعی هستند؟
در محصولات چوبی دست ساز، مشاهده تفاوت های طبیعی در رگه، رنگ و بافت کاملا عادی است. اما نباید هر خط روی چوب را ترک طبیعی در نظر گرفت.
گره های چوب، تغییر جهت رگه ها و خطوط طبیعی بافت می توانند ظاهر متفاوتی ایجاد کنند، در حالی که یک ترک واقعی معمولا به صورت شکاف یا بازشدگی در ساختار چوب دیده می شود.
اگر درباره یک محصول خاص مطمئن نیستید، بهتر است از سازنده درباره ویژگی مورد نظر سوال کنید و آن را صرفا به دلیل طبیعی بودن چوب نادیده نگیرید.
بهترین شرایط نگهداری ظروف چوبی چیست؟
محیط نگهداری باید تا حد امکان از تغییرات شدید دما و رطوبت دور باشد. ظروف چوبی را در کنار بخاری، شوفاژ، اجاق گاز یا پنجره ای که دائما در معرض شرایط شدید محیطی قرار دارد نگهداری نکنید.
همچنین بهتر است ظروف پس از شستشو کاملا خشک شوند و سپس در محل نگهداری قرار بگیرند. چیدن تعداد زیادی ظرف به صورت فشرده نیز مناسب نیست؛ به ویژه اگر هنوز رطوبت روی سطح آنها باقی مانده باشد.
یک برنامه ساده برای جلوگیری از ترک خوردن ظروف چوبی
برای اینکه نگهداری ظروف چوبی به یک کار پیچیده تبدیل نشود، کافی است چند عادت ساده را به صورت منظم انجام دهید:
- پس از استفاده، ظرف را در اولین فرصت تمیز کنید.
- آن را برای مدت طولانی داخل آب قرار ندهید.
- پس از شستشو آب اضافی را بگیرید.
- ظرف را در دمای معمولی و دور از حرارت مستقیم خشک کنید.
- هر چند وقت یک بار سطح ظرف را از نظر خشکی، زبری و ترک بررسی کنید.
- در صورت نیاز و مطابق دستور سازنده، از روغن یا محصول نگهداری مناسب استفاده کنید.
کلام آخر
ترک خوردن ظروف چوبی همیشه قابل پیشگیری نیست، زیرا چوب یک ماده طبیعی است و در برابر تغییرات رطوبت و دما واکنش نشان می دهد. با این حال، می توان با انتخاب محصول مناسب و رعایت چند اصل ساده، احتمال ایجاد ترک و تغییر شکل را تا حد زیادی کاهش داد.
شستشوی دستی، خودداری از خیساندن طولانی، خشک کردن طبیعی، دور نگه داشتن ظرف از حرارت مستقیم و رسیدگی مناسب به سطح چوب، مهم ترین عادت هایی هستند که به افزایش عمر ظروف چوبی کمک می کنند. در نهایت، دستورالعمل سازنده هر محصول باید بر توصیه های عمومی اولویت داشته باشد.